6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlere kritik yükümlülükler yüklemektedir. Bu yükümlülükleri yerine getirmemenin hem idari hem de cezai sonuçları bulunmaktadır.
2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türkiye'de çalışma hayatında köklü bir dönüşüm başlatmıştır. Avrupa Birliği iş sağlığı ve güvenliği direktifleriyle uyumlu olan bu kanun, kamu ve özel sektörün tamamını — serbest çalışanlar dahil — kapsamakta ve işverenlere ağır sorumluluklar yüklemektedir.
Kanunun tam olarak uygulanması, yalnızca cezadan kaçınmak için değil, gerçek anlamda güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak için zorunludur. Bu yazıda işverenleri doğrudan ilgilendiren temel yükümlülükleri ve bunlara uymamanın sonuçlarını ayrıntılı biçimde inceliyoruz.
İşyeri Hekimi ve İş Güvenliği Uzmanı Çalıştırma Zorunluluğu
Kanunun belki de en bilinen yükümlülüğü, işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı istihdam etme ya da bu hizmetleri yetkili bir OSGB'den satın alma zorunluluğudur. İşyerinin hangi sınıfta yer aldığına bağlı olarak (çok tehlikeli, tehlikeli, az tehlikeli) bu uzmanların işyerinde bulunması gereken minimum süre değişmektedir.
- İş Güvenliği Uzmanı: A, B veya C sınıfı sertifikaya sahip olmalıdır. Tehlike sınıfı arttıkça gerekli uzman sınıfı da yükselmektedir.
- İşyeri Hekimi: Çalışanların sağlık gözetimini üstlenen, işe giriş muayenelerini ve periyodik kontrolleri yapan hekimdir.
- Diğer Sağlık Personeli: Belirli sayı ve sınıf üzerindeki işyerlerinde diğer sağlık personeli de istihdam edilmelidir.
Risk Değerlendirmesi Hazırlama ve Güncelleme
Tüm işyerlerinde kapsamlı bir risk değerlendirmesi hazırlanması ve en az iki yılda bir — tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde ise yılda bir — güncellenmesi zorunludur. Risk değerlendirmesinin işyerinde ciddi değişiklikler yaşandığında ya da iş kazası meydana geldiğinde de güncellenmesi gerekmektedir.
Çalışan Eğitimi Yükümlülüğü
Tüm çalışanlara işe başlarken ve periyodik aralıklarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi zorunludur. Eğitim süreleri, çalışılan sektörün tehlike sınıfına göre farklılık göstermektedir:
- Az tehlikeli işyerleri: En az 8 saat
- Tehlikeli işyerleri: En az 12 saat
- Çok tehlikeli işyerleri: En az 16 saat
Acil Durum Planlaması
İşverenler; yangın, deprem, kimyasal sızıntı gibi olası acil durumlar için kapsamlı eylem planları hazırlamak, tahliye tatbikatları düzenlemek ve acil durum ekipleri oluşturmak zorundadır.
İş Kazası Bildirim Yükümlülüğü
İş kazaları, kazanın meydana gelmesinden itibaren üç iş günü içinde SGK'ya bildirilmek zorundadır. Meslek hastalığı şüphesi durumunda ise en geç üç iş günü içinde Sağlık Bakanlığı'na bildirim yapılmalıdır.
İdari Para Cezaları
Kanunun gerekliliklerini yerine getirmeyen işyerlerine Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından ağır idari para cezaları uygulanmaktadır. Ceza miktarları her yıl yeniden değerleme katsayısıyla güncellenmektedir.
- İşyeri hekimi/güvenlik uzmanı görevlendirmeme: Her görevlendirilmeyen kişi başına ayrı ceza
- Risk değerlendirmesi yapmama: Önemli miktarda idari para cezası
- Eğitim yükümlülüklerini yerine getirmeme: Çalışan başına ceza
- İş kazasını bildirmeme: Ağır idari yaptırım
İşyeri Kapatma Yaptırımı
Özellikle çok tehlikeli işyerlerinde, yakın ve ciddi tehlikenin varlığı halinde işyerinin faaliyetleri geçici olarak durdurulabilmektedir. Bu durum işletmeler için telafi edilmesi güç ekonomik kayıplara yol açmaktadır.
OSGB ile Çalışmanın Avantajları
Tüm bu yükümlülükleri tek başınıza yönetmek, özellikle orta ölçekli işletmeler için son derece güçtür. Yetkili bir OSGB ile çalışmak; yasal uyumu garantilemek, uzman kadrosundan yararlanmak ve işletmenizi hukuki risklerden korumak açısından en akılcı çözümdür.
Deren OSGB olarak, işletmenizin tehlike sınıfı ve sektör özelliklerine göre özelleştirilmiş hizmet paketleriyle tüm yasal yükümlülüklerinizi eksiksiz yerine getirmenize destek oluyoruz. Ücretsiz ön görüşme için bugün bize ulaşın.